اگر برای بارداری با مشکل مواجه شده‌اید، احتمالا نام IUI یا تلقیح داخل رحمی را شنیده‌اید. IUI یکی از رایج‌ترین روش‌های درمان ناباروری است که با قرار دادن اسپرم آماده‌سازی‌شده در داخل رحم، شانس لقاح و بارداری را افزایش می‌دهد. این روش نسبت به IVF کم‌تهاجمی‌تر، ساده‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر است و برای برخی از زوج‌ها می‌تواند اولین گزینه درمانی باشد. در این مقاله به این سؤال پاسخ می‌دهیم که IUI چیست، برای چه کسانی مناسب است، مراحل انجام آن چگونه است، میزان موفقیت آن چقدر است و چه مراقبت‌هایی قبل و بعد از آی یو آی باید رعایت شود.
IUI چیست؟
لقاح داخلی رحمی (IUI) نوعی لقاح مصنوعی و درمانی برای ناباروری است که در آن اسپرم مستقیما در رحم فرد قرار می‌گیرد. در طول یک بارداری طبیعی، اسپرم باید از واژن و از طریق دهانه رحم به سمت رحم و لوله‌های فالوپ حرکت کند. تنها 5 درصد از اسپرم‌ها می‌توانند از واژن به رحم بروند. اینجا جایی است که اسپرم و تخمک به‌هم می‌رسند و لقاح اتفاق می‌افتد.
با IUI اسپرم جمع‌آوری، شسته و غلیظ می‌شود تا فقط اسپرم‌های با کیفیت بالا باقی بمانند. این اسپرم‌ها مستقیما با یک کاتتر (لوله نازک) در رحم قرار می‌گیرند و آن‌ها را به لوله‌های فالوپ نزدیک‌تر می‌کند. IUI رسیدن اسپرم به تخمک را آسان‌تر می‌کند؛ زیرا زمان و مسافتی را که باید طی کند به حداقل می‌رسد. این روش شانس افراد را برای باردار شدن افزایش می‌دهد.
ارائه دهندگان مراقبت‌های بهداشتی مربوطه اغلب IUI را قبل از سایر درمان‌های تهاجمی‌تر و گران قیمت باروری امتحان می‌کنند. IUI را می‌توان با اسپرم همسر یا اسپرم اهدایی انجام داد. گاهی ممکن است فرد تحت درمان داروهای باروری مصرف کند تا اطمینان حاصل شود که تخمک‌ها در طول تخمک گذاری آزاد می‌شوند.
دلایل انجام IUI
افراد به دلایل زیادی مانند مسائل ناباروری یا به‌عنوان یک گزینه برای باروری زوج‌های همجنس یا زنانی که می‌خواهند بدون همسر و با استفاده از اسپرم اهدایی بچه دار شوند، IUI را انجام می‌دهند. در صورت وجود شرایط زیر می‌توان از تلقیح داخل رحمی (IUI) استفاده کرد:
- مشکلات مخاط دهانه رحم یا سایر مشکلات دهانه رحم: دهانه رحم شما واژن و رحم را از یکدیگر جدا می‌کند. مخاط تولید شده توسط دهانه رحم به اسپرم کمک می‌کند تا از واژن، از طریق رحم و لوله‌های فالوپ شما حرکت کند. مخاط غلیظ می‌تواند حرکت را برای اسپرم‌ها سخت کند. با IUI اسپرم دهانه رحم شما را دور می‌زند و مستقیما به رحم می‌رود.
- تعداد کم اسپرم یا سایر اختلالات اسپرم: تجزیه و تحلیل مایع منی بخشی از درمان ناباروری به روش IUI است. ممکن است این تحلیل نشان دهد که اسپرم همسر شما کوچک، ضعیف، کُند یا به شکل عجیبی است یا اینکه همسر شما اسپرم زیادی ندارد. IUI می‌تواند به این مشکلات کمک کند؛ زیرا فقط اسپرم با کیفیت بالا انتخاب شده و در درمان شما استفاده می‌شود.
- استفاده از اسپرم اهدایی: IUI همچنین زمانی استفاده می‌شود که افراد از اسپرم شخصی استفاده می‌کنند که شریک زندگی فرد نیست. به این تلقیح اهدایی (DI) گفته می‌شود. DI زمانی انجام می‌شود که همسر اسپرم نداشته باشد یا کیفیت اسپرم آنقدر پایین باشد که نتوان از اسپرم استفاده کرد. زنان مجرد یا زوج‌های همجنس که مایل به بارداری هستند نیز می‌توانند از اسپرم اهدایی استفاده کنند.
- اختلال انزال یا نعوظ: هنگامی که زوج نتواند نعوظ داشته باشد یا نعوظ داشته باشد اما قادر به انزال نباشد می‌توان از IUI استفاده کرد.
- آلرژی به منی: در موارد نادر، افراد به مایع منی شریک زندگی خود حساسیت دارند. این می‌تواند باعث سوزش، ورم، قرمزی در واژن شود. IUI می‌تواند در این مورد موثر باشد؛ زیرا پروتئین‌های ایجاد کننده آلرژی در طی شستشوی اسپرم حذف می‌شوند.
- ناباروری بدون دلیل: این مورد زمانی اتفاق می‌افتد که ارائه دهندگان مراقبت‌های بهداشتی نمی‌توانند علت ناباروری را پیدا کنند.
اگر درباره مناسب بودن روش IUI برای شرایط خود سوال دارید، مشاوره با پزشک متخصص می‌تواند به انتخاب بهترین روش درمان کمک کند. دکتر مینودخت باورساد کریمی، متخصص زنان و زایمان، آماده ارائه راهنمایی و بررسی شرایط شما در زمینه درمان ناباروری است. برای دریافت مشاوره با شماره 09129344496 تماس بگیرید.
چه افرادی کاندید مناسب IUI هستند؟
روش IUI برای همه افراد مبتلا به ناباروری مناسب نیست و اثربخشی آن به علت ناباروری، سن، وضعیت تخمدان‌ها، باز بودن لوله‌های فالوپ و کیفیت اسپرم بستگی دارد. پس از بررسی این موارد، پزشک تشخیص می‌دهد که آیا IUI گزینه مناسبی برای شما است یا بهتر است از روش‌های درمانی دیگر استفاده شود.
IUI برای افراد زیر توصیه می‌شود:
- افرادی که دچار ناباروری بدون علت مشخص هستند.
- زوج‌هایی که تعداد یا کیفیت اسپرم در آن‌ها به‌صورت خفیف تا متوسط کاهش یافته است.
- افرادی که حرکت اسپرم در آن‌ها با اختلال خفیف مواجه است.
- زنانی که مشکلات مخاط دهانه رحم دارند و عبور اسپرم به رحم دشوار است.
- زوج‌هایی که با اختلالات انزال یا نعوظ روبه‌رو هستند، اما اسپرم سالم در دسترس دارند.
- افرادی که قصد بارداری با اسپرم اهدایی را دارند.
- زنانی که اختلالات خفیف تخمک‌گذاری دارند و با مصرف دارو امکان تخمک‌گذاری مناسب در آن‌ها وجود دارد.
- برخی از افراد مبتلا به اندومتریوز خفیف که پزشک IUI را برای آن‌ها مناسب تشخیص می‌دهد.
چه افرادی نباید IUI انجام دهند؟
اگرچه IUI یکی از کم‌تهاجمی‌ترین روش‌های درمان ناباروری است، اما برای همه افراد مناسب نیست و در برخی شرایط احتمال موفقیت آن بسیار پایین است. در این موارد، پزشک ممکن است روش‌های پیشرفته‌تری مانند IVF یا ICSI را به‌عنوان گزینه درمانی پیشنهاد کند.
| شرایط | دلیل |
| انسداد دوطرفه لوله‌های فالوپ | اسپرم و تخمک امکان ملاقات و لقاح را ندارند. |
| اندومتریوز متوسط تا شدید | احتمال موفقیت IUI کاهش می‌یابد و IVF مؤثرتر است. |
| کاهش شدید تعداد یا کیفیت اسپرم | شانس باروری با IUI پایین بوده و روش‌های دیگر توصیه می‌شوند. |
| کاهش شدید ذخیره تخمدان | احتمال موفقیت درمان پایین است و نیاز به بررسی روش‌های جایگزین وجود دارد. |
| سن بالا (به‌ویژه بالای ۴۰ سال) | با افزایش سن، احتمال موفقیت IUI کاهش پیدا می‌کند. |
| ناباروری طولانی‌مدت با عدم موفقیت چندین دوره IUI | ادامه درمان با IVF یا سایر روش‌های کمک‌باروری توصیه می‌شود. |
آیا انجام IUI موثر است؟
موفقیت فرایند IUI بسته به علت اصلی ناباروری، متفاوت است. IUI در افرادی که ناباروری غیرقابل توضیح دارند و افرادی که مشکل مخاط دهانه رحم یا مشکلات انزال دارند، بهترین عملکرد را دارد. IUI در شرایط خاصی مانند اختلالات لوله فالوپ، اندومتریوز یا اختلال شدید اسپرم ممکن است عملکرد موفقیت آمیزی نداشته باشد. درمان‌هایی مانند IVF (لقاح آزمایشگاهی) در این موارد بهتر عمل می‌کند.
مراحل انجام IUI
درمان IUI شامل چند مرحله مشخص است که با هدف افزایش شانس لقاح و بارداری انجام می‌شوند. پزشک با توجه به شرایط فرد، علت ناباروری و نتایج آزمایش‌ها، ممکن است برخی از مراحل را متناسب با وضعیت بیمار تغییر دهد یا داروهای خاصی را در روند درمان اضافه کند.
بررسی‌های اولیه و ارزیابی ناباروری
قبل از شروع درمان، پزشک با انجام معاینات و بررسی سوابق پزشکی، علت ناباروری را ارزیابی می‌کند. این مرحله شامل آزمایش خون، بررسی وضعیت هورمون‌ها، سونوگرافی رحم و تخمدان‌ها، اطمینان از باز بودن لوله‌های فالوپ و آزمایش مایع منی است تا مشخص شود آیا IUI گزینه مناسبی برای درمان است یا خیر.
تحریک تخمک‌گذاری (در صورت نیاز)
در برخی افراد، پزشک برای افزایش شانس بارداری داروهای خوراکی یا تزریقی تحریک تخمک‌گذاری تجویز می‌کند. این داروها به رشد فولیکول‌ها و آزاد شدن یک یا چند تخمک بالغ کمک می‌کنند. البته همه افراد به مصرف این داروها نیاز ندارند و در برخی موارد IUI در سیکل طبیعی انجام می‌شود.
پایش رشد فولیکول‌ها و تعیین زمان تخمک‌گذاری
در طول درمان، پزشک با استفاده از سونوگرافی و در صورت نیاز آزمایش خون، رشد فولیکول‌ها را بررسی می‌کند. پس از رسیدن فولیکول‌ها به اندازه مناسب، ممکن است تزریق هورمون HCG برای تحریک تخمک‌گذاری انجام شود تا بهترین زمان برای تلقیح مشخص شود.
آماده‌سازی نمونه اسپرم
در روز انجام IUI، نمونه اسپرم از همسر یا اسپرم اهدایی تهیه می‌شود. سپس نمونه در آزمایشگاه شست‌وشو و آماده‌سازی می‌شود تا اسپرم‌های سالم، فعال و باکیفیت از سایر اجزای مایع منی جدا شوند و احتمال موفقیت درمان افزایش یابد.
انجام تلقیح داخل رحمی (IUI)
در این مرحله، پزشک با استفاده از یک کاتتر نازک و انعطاف‌پذیر، اسپرم آماده‌شده را به‌آرامی داخل رحم تزریق می‌کند. این فرایند تنها چند دقیقه طول می‌کشد، بدون درد است و نیازی به بیهوشی یا بستری شدن ندارد.
مراقبت‌های پس از IUI و انتظار برای نتیجه
پس از انجام IUI، فرد می‌تواند در بیشتر موارد فعالیت‌های روزمره خود را از سر بگیرد و تنها لازم است توصیه‌های بهترین متخصص زنان را درباره مصرف داروها و مراقبت‌های بعد از درمان رعایت کند. نتیجه درمان حدود ۱۴ روز بعد و با انجام آزمایش خون یا تست بارداری مشخص می‌شود.
تفاوت بین IVF و IUI چیست؟
شاید برای شما نیز سوال باشد که تفاوت بین IVF و IUI چیست؟ لقاح داخل رحمی (IUI) با لقاح آزمایشگاهی (IVF) متفاوت است. در روش IUI لقاح در داخل لوله فالوپ شما انجام می‌شود. در این روش یک نمونه اسپرم جمع‌آوری و شسته می‌شود تا فقط اسپرم باکیفیت باقی بماند. این نمونه در هنگام تخمک گذاری با کاتتر وارد رحم شما می‌شود. IUI به اسپرم کمک می‌کند تا به امید اینکه به لقاح ختم شود، راحت‌تر به تخمک برسد. با IVF اسپرم و تخمک در خارج از بدن شما (آزمایشگاه) بارور می‌شوند و سپس به‌عنوان جنین در رحم شما قرار می‌گیرند. IUI نسبت به IVF ارزانتر و کمتر تهاجمی است. IUI درصد موفقیت کمتری در هر سیکل دارد.
مراحل درمان IUI چیست؟
هر برنامه درمانی و ارائه دهنده مراقبت بهداشتی ممکن است روند کمی متفاوت را ارائه دهند. درمان IUI به طور معمول شامل موارد زیر است:
1. تخمک گذاری
- پزشک شما باید بداند دقیقا چه زمانی تخمک گذاری می‌کنید. زمان تخمک گذاری برای اطمینان از تزریق اسپرم در زمان مناسب بسیار مهم است.
- تعیین زمان تخمک گذاری را می‌توان با استفاده از کیت پیش بینی تخمک گذاری در خانه انجام داد که هورمون لوتئین کننده (LH) را تشخیص می‌دهد. ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی شما همچنین می‌تواند LH را در آزمایش خون تشخیص دهد. آن‌ها همچنین ممکن است از سونوگرافی ترانس واژینال برای جستجوی علائم بالغ شدن تخمک استفاده کنند.
- گاهی اوقات، پزشک به شما تزریق گنادوتروپین جفتی انسان (HCG) یا سایر داروهای باروری را پیشنهاد می‌دهد تا در هنگام تخمک گذاری یک یا چند تخمک آزاد کنید. تخمک گذاری معمولا 10 الی 16 روز پس از اولین روز پریود شما اتفاق می‌افتد. تلقیح (قرار دادن اسپرم در رحم) معمولا در عرض 24 الی 36 ساعت پس از تشخیص LH (در خون یا ادرار) یا پس از تزریق HCG انجام می‌شود.
2. آماده سازی نمونه منی
- همسر شما در روز انجام IUI نمونه اسپرم تازه را ارائه می‌دهد. در برخی موارد، همسر شما می‌تواند نمونه را قبلا ارائه دهد و ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی شما می‌تواند آن را تا زمان استفاده منجمد کند. اگر از اهدا کننده‌ی اسپرم استفاده می‌کنید، نمونه ذوب شده و آماده تلقیح می‌شود.
- اسپرم برای تلقیح از طریق فرایندی به نام شستشوی اسپرم آماده می‌شود که مقدار مشخصی از اسپرم سالم را جداسازی می‌کند. اگر از اسپرم اهدایی استفاده شود، بانک اسپرم معمولا اسپرم‌هایی را که قبلا شسته شده‌اند را برای IUI می‌فرستد.
3. لقاح
- روش تلقیح ساده است و تنها چند دقیقه به طول می‌انجامد. شما بر روی تخت دراز خواهید کشید، پزشک یک اسپکولوم را در واژن شما (مشابه آنچه در طی آزمایش پاپ اسمیر انجام می‌شود) قرار می‌دهد. ویال حاوی نمونه‌ای از اسپرم سالم را به انتهای یک لوله بلند، نازک و انعطاف پذیر (کاتتر) متصل می‌کند. سپس یک کاتتر از طریق دهانه رحم به داخل رحم شما وارد می‌شود. در نهایت، پزشک نمونه اسپرم شسته شده را به رحم شما تزریق می‌کند. سپس کاتتر و به دنبال آن اسکولوم را خارج می‌کند.
- ممکن است پزشک از شما بخواهد 10 الی 30 دقیقه پس از تلقیح دراز بکشید. بارداری در صورتی اتفاق می‌افتد که اسپرم تخمک را بارور کند و تخمک بارور شده در پوشش داخلی رحم شما کاشته شود.
- ممکن است بعد از IUI به شما پروژسترون تجویز شود. پروژسترون به حفظ پوشش داخلی رحم کمک می‌کند و می‌تواند شانس لانه گزینی را افزایش دهد.
- تقریبا دو هفته پس از IUI می‌توانید آزمایش بارداری بدهید.
لطفا با پزشک یا ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی خود مشورت کنید تا بهترین درک از فرایند IUI و آنچه باید انتظار داشته باشید را به دست آورید. نتیجه مورد انتظار تلقیح داخل رحمی این است که اسپرم به داخل لوله فالوپ شنا کرده و تخمک منتظر را بارور کند و در نتیجه حاملگی رخ دهد. بسته به دلایل ناباروی، IUI می‌تواند با چرخه طبیعی تخمک گذاری یا داروهای باروری هماهنگ شود.
قبل از IUI چه کارهایی انجام دهیم؟
قبل از انجام IUI (تلقیح داخل رحمی) آماده‌سازی بدن و رعایت چند نکته می‌تواند به افزایش شانس موفقیت این روش کمک کند. این اقدامات شامل بررسی‌های پزشکی، اصلاح سبک زندگی و رعایت توصیه‌های پزشک قبل از انجام فرآیند است.
- انجام آزمایش‌ها و بررسی‌های لازم طبق نظر پزشک
- مصرف داروهای تجویز شده برای تحریک تخمک‌گذاری در زمان مشخص
- انجام سونوگرافی‌های لازم برای بررسی رشد فولیکول‌ها
- داشتن تغذیه سالم و دریافت مواد مغذی کافی
- مصرف مکمل‌هایی مانند اسید فولیک در صورت توصیه پزشک
- ترک سیگار، قلیان و کاهش مصرف الکل
- خواب کافی و مدیریت استرس قبل از انجام IUI
- نوشیدن آب کافی برای حفظ سلامت عمومی بدن
- پرهیز از مصرف خودسرانه داروها و مکمل‌ها
- رعایت دستورالعمل‌های پزشک درباره زمان رابطه یا نمونه‌گیری اسپرم
از جمله اقدامات دیگر قبل از انجام IUI عبارتند از:
- آماده کردن نمونه مایع منی: همسر شما یک نمونه مایع منی را در مطب دکتر ارائه می‌دهد. در صورتی که از اسپرم اهدایی استفاده شود، اسپرم فریز شده ذوب و آماده سازی می‌شود. از آنجایی که عناصر غیر اسپرم در مایع منی مرد می‌توانند واکنش‌هایی را در بدن زن ایجاد کنند که در لقاح اختلال ایجاد کند، نمونه به گونه‌ای شسته می‌شود که اسپرم بسیار فعال و طبیعی را از اسپرم بی کیفیت و سایر عناصر جدا می‌کند. احتمال بارداری با استفاده از یک نمونه بسیار کوچک و متمرکز اسپرم سالم افزایش می‌یابد.
- نظارت بر تخمک گذاری: از آنجایی که زمان IUI بسیار مهم است، نظارت بر علائم تخمک گذاری قریب‌الوقوع بسیار مهم است. برای انجام این کار، ممکن است استفاده از کیت پیش بینی تخمک گذاری ادرار در خانه استفاده کنید که تشخیص می‌دهد بدن شما افزایش یا ترشح هورمون لوتئین کننده (LH) را تشخیص می‌دهد. یا یک روش تصویر برداری که به پزشک اجازه می‌دهد تخمدان‌ها و رشد تخمک را تجسم کند (سونوگرافی ترانس واژینال) می‌تواند انجام شود. همچنین ممکن است به شما تزریق گنادوتروپین یا داروهایی برای تخمک گذاری یک یا چند تخمک در زمان مناسب داده شود.
- تعیین زمان بندی: اکثر IUIها یک یا دو روز پس از تشخیص تخمک گذاری انجام می‌شوند. پزشک یا ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی برنامه‌ای برای زمان بندی عمل و آنچه باید انتظار داشته باشید، مشخص خواهد کرد.
در طول IUI از چه داروهایی استفاده می شود؟
فرایند IUI اغلب با داروهای باروری ترکیب می‌شود که تخمدان‌های شما را تحریک کند تا بیشترین تعداد تخمک را تولید و آزاد کنند. با این حال همه افراد به داروهای باروری نیازی ندارند. برخی از داروهای رایج در طول IUI عبارتند از:
- کلومیفن سیترات (کلومید یا سروفن)
- لتروزول
- HCG (گنادوتروپین جفتی انسانی)
- FSH (هورمون محرک فولیکول)
- ویتامین‌های دوران بارداری (برای همه بارداری‌ها توصیه می‌شوند)
پزشک یا ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی تعیین می‌کند که آیا داروهای باروری به‌عنوان بخشی از درمان IUI شما استفاده شوند یا خیر.
بعد از IUI چه کارهایی انجام دهیم؟
بعد از انجام IUI (تلقیح داخل رحمی) رعایت برخی نکات می‌تواند به حفظ شرایط مناسب بدن و افزایش آرامش در دوره انتظار کمک کند. در این دوران بهتر است توصیه‌های پزشک را جدی بگیرید و از انجام فعالیت‌های سنگین خودداری کنید.
- مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک را طبق برنامه ادامه دهید
- استراحت نسبی داشته باشید و از فعالیت‌های سنگین پرهیز کنید
- فعالیت‌های روزمره سبک مانند راه رفتن آرام را می‌توانید ادامه دهید
- تغذیه سالم و متعادل داشته باشید
- مایعات کافی مصرف کنید
- از مصرف سیگار، قلیان و مواد مضر خودداری کنید
- استرس خود را کاهش دهید و آرامش بیشتری داشته باشید
- از انجام ورزش‌های شدید و بلند کردن اجسام سنگین پرهیز کنید
- رابطه جنسی را طبق توصیه پزشک انجام دهید یا محدود کنید
- زمان مناسب انجام تست بارداری را طبق نظر پزشک رعایت کنید
- در صورت درد شدید، خونریزی غیرطبیعی یا علائم نگران‌کننده با پزشک تماس بگیرید
احتمال موفقیت IUI چقدر است؟
احتمال موفقیت IUI (تلقیح داخل رحمی) به عوامل مختلفی مانند سن فرد، علت ناباروری، کیفیت تخمک، وضعیت رحم و لوله‌های رحمی، کیفیت اسپرم و استفاده یا عدم استفاده از داروهای تحریک تخمک‌گذاری بستگی دارد. به همین دلیل میزان موفقیت برای همه افراد یکسان نیست.
به‌طور معمول، شانس موفقیت هر دوره IUI حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد گزارش می‌شود، اما این میزان می‌تواند در افراد مناسب با شرایط بهتر افزایش پیدا کند. افرادی که سن پایین‌تر، تخمک‌گذاری مناسب، لوله‌های رحمی باز و کیفیت مناسب اسپرم دارند، احتمال موفقیت بیشتری خواهند داشت.
بسیاری از پزشکان توصیه می‌کنند IUI در چند دوره متوالی انجام شود؛ زیرا احتمال بارداری در یک دوره محدود است و ممکن است نیاز به تکرار داشته باشد. اگر پس از چند دوره نتیجه مطلوب حاصل نشود، پزشک ممکن است روش‌های کمک‌باروری دیگر مانند IVF را بررسی کند.
عواملی که می‌توانند شانس موفقیت IUI را افزایش یا کاهش دهند عبارت‌اند از:
- سن بالاتر از ۳۵ سال
- تعداد و کیفیت اسپرم
- علت ناباروری
- تعداد فولیکول‌های مناسب در زمان تخمک‌گذاری
- وضعیت پوشش داخلی رحم
- تجربه و پروتکل درمانی مرکز ناباروری
بنابراین، بهترین راه برای تخمین شانس موفقیت، بررسی شرایط اختصاصی هر فرد توسط متخصص ناباروری است.
خطرات IUI چیست؟
IUI در مقایسه با سایر درمان‌های ناباروری تهاجمی‌تر مانند IVF خطرات کمتری دارد. برخی از خطرات IUI عبارتند از:
- حاملگی چندقلو: درصورت مصرف داروهای باروری ممکن است بیش از یک تخمک آزاد کنید. این شانس شما برای باردار شدن دوقلو، سه قلو یا بیشتر را افزایش می‌دهد. بارداری چندقلو خطر زایمان زودرس و وزن کم نوزاد هنگام تولد را در پی دارد.
- عفونت: ابتلا به عفونت پس از IUI نادر است.
- لکه بینی: انجام IUI ممکن است باعث خونریزی واژینال کمی شود.
- سندرم تحریک بیش از حد تخمدان (OHSS): سندرم تحریک بیش از حد تخمدان یک عارضه ناشی از مصرف بیش از حد داروهای باروری است. OHSS باعث دردناک و متورم شدن تخمدان‌ها می‌شود.
عوارض IUI
IUI یک روش کم‌خطر و کم‌تهاجمی برای کمک به بارداری است، اما مانند هر روش درمانی ممکن است با برخی عوارض موقت یا احتمالی همراه باشد. بیشتر این عوارض خفیف هستند و پس از مدت کوتاهی برطرف می‌شوند.
- لکه‌بینی یا خونریزی خفیف بعد از انجام IUI
- گرفتگی و درد خفیف در ناحیه زیر شکم
- احساس نفخ یا سنگینی شکم
- ترشحات واژن به دلیل ورود کاتتر یا داروها
- احساس ناراحتی یا فشار هنگام انجام فرآیند
- تغییرات خلقی به دلیل مصرف داروهای هورمونی
- سردرد یا حساسیت سینه‌ها در اثر داروهای تحریک تخمک‌گذاری
- احتمال بارداری چندقلویی در صورت استفاده از داروهای تحریک تخمک‌گذاری
- احتمال نادر عفونت رحم یا لگن
- سندروم تحریک بیش از حد تخمدان (در صورت مصرف برخی داروهای باروری)
در صورت بروز علائمی مانند درد شدید شکم، خونریزی زیاد، تب، تنگی نفس یا افزایش ناگهانی وزن بهتر است با پزشک تماس گرفته شود.
IUI چقدر در باردار شدن موثر است؟
IUI به خصوص زمانی که از داروهای باروری استفاده می‌شود، می‌تواند بسیار موثر باشد. نرخ بارداری با استفاده از درمان IUI در هنگام استفاده از داروهای باروری می‌تواند تا 20 درصد موثر باشد. اثربخشی IUI بیشتر به علت اصلی ناباروری و سن مادر بستگی دارد. نرخ باروری با استفاده از IUI تقریبا مشابه یک باروری طبیعی است؛ به این معنی که IUI شانس افراد را به یک درصد موفقیت معمولی افزایش می‌دهد.
جدا از دیگر دلایل ناباروری، سن مهم‌ترین فاکتور برای اندازه گیری میزان موفقیت بارداری با استفاده از IUI است. بسیاری از پزشکان برای افزایش شانس بارداری با استفاده از IUI، انجام این روش را تا قبل از 40 سال پیشنهاد می‌کنند. تحقیقات نشان داده است که با افزایش سن، تعداد و کیفیت تخمک‌ها در افراد کاهش می‌یابد.
نرخ باروری از طریق IUI بر اساس سن به شرح زیر است:
- سن 20 الی 30 سال: 17.6%
- سن 31 الی 35 سال: 13.3%
- سن 36 الی 38 سال: 13.4%
- سن 39 الی 40 سال: 10.6%
- بالای 40 سال: 5.4%
چند دوره IUI را باید قبل از IVF امتحان کنید؟
اکثر پزشکان قبل از انجام یک درمان باروری دیگر مانند IVF، سه دوره IUI را پیشنهاد می‌کنند. اگر بیش از 40 سال داشته باشید، برخی از پزشکان فقط یک دوره IUI را قبل از درمان IVF توصیه می‌کنند. این مسئله به این دلیل است که میزان موفقیت IVF برای افراد بالای 40 سال بالاتر است و درمان به موقع بسیار مهم است. در برخی موارد، استفاده مستقیم از درمان IVF و حذف IUI ممکن است برای شما بهتر باشد. این در صورتی است که به بیماری‌هایی مانند اندومتریوز، آسیب لوله‌های فالوپ یا سن بالای مادر مبتلا باشید.
اگر بعد از سه دوره IUI باردار نشدید، پزشک شما درمورد اقدامات بعدی با شما صحبت خواهد کرد.
چه زمانی باید با پزشک تماس بگیریم؟
اگر از داروهای باروری برای IUI استفاده می‌کنید، در صورت بروز هریک از موارد زیر باید با ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی خود تماس بگیرید.
- درد شدید لگن یا شکم
- تهوع و استفراغ
- نفس تنگی
- افزایش وزن ناگهانی
- سرگیجه و احساس سبکی سر
چه زمانی نتیجه IUI مشخص می‌شود؟
نتیجه IUI (تلقیح داخل رحمی) بلافاصله مشخص نمی‌شود؛ زیرا پس از ورود اسپرم به رحم، باید فرآیند لقاح، حرکت جنین به سمت رحم و لانه‌گزینی انجام شود. به همین دلیل، بدن به زمان نیاز دارد تا در صورت موفقیت، هورمون بارداری را تولید کند.
حدود ۱۴ روز بعد از انجام IUI بهترین زمان برای انجام تست بارداری (آزمایش خون بتا hCG) است. انجام زودتر از این زمان ممکن است نتیجه دقیق نشان ندهد و حتی در برخی موارد به دلیل مصرف داروهای هورمونی، باعث ایجاد نتیجه اشتباه شود.
در این دوره، علائمی مانند درد خفیف شکم، حساسیت سینه‌ها یا لکه‌بینی می‌تواند رخ دهد، اما این نشانه‌ها به‌تنهایی نمی‌توانند موفقیت یا عدم موفقیت IUI را مشخص کنند. دقیق‌ترین راه برای اطلاع از نتیجه، انجام آزمایش بارداری در زمان توصیه‌شده توسط پزشک است.
سخن پایانی
اگر برای باردار شدن مشکل دارید، با ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی خود صحبت کنید. بسیاری از مردم با ناباروری دست و پنجه نرم می‌کنند و گزینه‌هایی برای کمک به آن‌ها وجود دارد. IUI ممکن است یکی از این گزینه‌ها باشد. پزشک متخصص برای تعیین درمان مناسب ناباروری برای کمک به بارداری موفق با شما همکاری خواهد کرد. در این مقاله از سایت دکتر باورساد کریمی به بررسی درمان ناباروری به روش IUI و هرآنچه لازم است درمورد این روش بدانید، پرداختیم. از اینکه تا پایان با ما همراه بودید، از شما متشکریم.
سوالات متداول
خیر، پس از انجام IUI نیازی به استراحت مطلق نیست و فرد می‌تواند فعالیت‌های روزمره سبک خود را ادامه دهد. با این حال، بهتر است تا مشخص شدن نتیجه از انجام فعالیت‌های سنگین و فشار زیاد به بدن خودداری شود.
برخی علائم مانند درد خفیف شکم، نفخ یا حساسیت سینه‌ها ممکن است بعد از IUI ایجاد شوند، اما این نشانه‌ها به‌تنهایی نمی‌توانند بارداری را تأیید کنند؛ زیرا ممکن است در اثر داروهای مصرفی یا تغییرات هورمونی نیز ایجاد شوند.
بله، منفی شدن نتیجه یک دوره IUI به معنی عدم موفقیت همیشگی نیست. بسیاری از افراد پس از بررسی علت نتیجه نگرفتن و با تنظیم روش درمان، در دوره‌های بعدی شانس بارداری دارند. پزشک بر اساس شرایط فرد تصمیم می‌گیرد که تکرار IUI مناسب است یا روش‌های دیگر بررسی شوند.