سونو گرافی واژینال نوعی سونوگرافی برای معاینه رحم است که پزشک از طریق آن داخل رحم و تخمدانها را با دقت بررسی میکند. این نوع سونوگرافی دقیقتر از سونوگرافی شکمی بوده و اطلاعات دقیقتری دراختیار پزشک قرار میدهد. نام دیگر این نوع معاینه سونوگرافی ترنس واژینال است و به این دلیل به این نام خوانده میشود که از امواج فراصوت برای بررسی بافتهای اطراف واژن استفاده میشود.
بررسی دردهای لگن، بررسی مشکلات و اختلالات قاعدگی و ارزیابی کیست تخمدان و تودهها از جمله کاربردهای سونوگرافی داخلی یا واژینال است. تشخیص بهترین زمان سونوگرافی داخلی توسط پزشک متخصص زنان تعیین میشود و ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد. در این مقاله از وبسایت دکتر باورساد کریمی سونوگرافیواژینال و تمام اطلاعات مربوط به آن را بررسی میکنیم.
سونو گرافی واژینال چیست؟
یکی از روشهای پیشرفته پزشکی برای تصویربرداری از رحم و اندامهای داخلی لگن سونو گرافی واژینال است که ازطریق دستگاههای اولتراسوند، امواج صوتی به اندامهای داخلی ارسال شده و نتایج حاصل از تصویربرداری روی صفحه مانیتور ظاهر میشود. این روش تصویربرداری غیرتهاجمی روشی دقیق برای بررسی جزءبهجزء اندامهای تناسلی خانمها مانند رحم، تخمدانها و بافتهای اطراف آن است. از مهمترین کاربردهای سونوگرافی داخلی یا واژینال میتوان تشخیص مواردی مانند فیبروئیدهای رحمی، کیستهای تخمدان و بارداریهای خارج از رحم را نام برد.
تفاوت سونوگرافی داخلی یا واژینال با سونوگرافی معمولی
سونو گرافی واژینال یا ترنس واژینال بسیار پیشرفتهتر و دقیقتر از سونوگرافی معمول شکمی است. در سونوگرافی ترنس واژینال دستگاهی وارد واژن میشود و این دستگاه تصاویری از حفره لگن را به مانیتور ارسال و پردازش میکند. یکی از تفاوتهای دو نوع سونوگرافی این است که در سونوگرافی معمولی دستگاه مبدل روی شکم قرار میگیرد. یک تفاوت دیگر ارسال تصاویر دقیقتر از اندامهای داخلی است که توسط سونوگرافی ترنس واژینال ضبط میشود.
کاربردهای سونوگرافی داخلی یا واژینال
درحال حاضر بهترین روش برای ارزیابی و تشخیص مشکلات مربوط به بیماریهای زنان سونو گرافی واژینال است. پزشکان متخصص با استفاده از این روش اطلاعات کاملی درباره مشکلات داخلی خانمها بهدست آورده و اقدامات لازم را برای درمان یا رفع آنها تجویز میکنند. مهمترین کاربردهای سونوگرافی داخلی یا واژینال عبارتاند از:
- بررسی مشکلات ناباروری
- تشخیص سرطان دستگاه تناسلی
- تشخیص بارداری و بارداری خارج از رحم
- تشخیص وجود کیست و فیبروم
- احتمال سقط جنین
- تشخیص مشکلات قاعدگی
- جفت سرراهی
- بررسی آی یو دی
- تشخیص پولیپ رحم
- تشخیص خونریزیهای بدون دلیل واژینال
علاوه بر این، در دوره بارداری برای ارزیابی سلامت نوزاد، روند رشد جنین و… از سونو گرافی واژینال استفاده میشود. در دوره بارداری بهویژه در سه ماهه اول ممکن است پزشک متخصص برای موارد زیر هم سونوگرافی داخلی یا واژینال تجویز کند. این موارد عبارتاند از:
- تشخیص دقیق بارداری
- حاملگی خارج از رحم
- بررسی ناهنجاریهای جفت
- تشخیص علت خونریزی غیرعادی در بارداری
- بررسی دهانه رحم برای ارزیابی عواملی که ممکن است منجر به زایمان زودرس یا سقط جنین شود.
سونو گرافی واژینال برای کدام افراد ممنوع است؟
گرچه سونو گرافی واژینال روش بسیار دقیقی برای تشخیص مشکلات زنان است؛ ولی در برخی افراد نباید آن را تجویز کرد. افرادی که دچار انسداد واژن بوده یا دچار عفونت فعال در این قسمت هستند و همچنین کسانی که اخیراً در این قسمت جراحی داشتهاند نباید این نوع سونوگرافی برای آنها انجام شود.
بهترین زمان سونوگرافی داخلی
درباره تعیین بهترین زمان انجام سونوگرافی داخلی، پزشک متخصص بر اساس دلیل انجام سونو گرافی واژینال بهتر میتواند تشخیص دهد؛ ولی بهطور کلی در هر مرحله از دوران بارداری و چرخه قاعدگی میتوان آن را انجام داد. معمولاً برای بررسی وضعیت تخمدانها و رحم روز پنجم قاعدگی بهترین زمان سونوگرافی داخلی است. باتوجه به کاربردهای سونوگرافی داخلی یا واژینال در ادامه به بررسی بهترین زمان در زمان بارداری و حالت معمولی میپردازیم:
1. در زمان غیر از بارداری
درباره بهترین زمان سونوگرافی داخلی در حالت عادی و زمانیکه فرد باردار نیست میتوان در هر مرحله از چرخه قاعدگی آن را انجام داد؛ ولی ممکن است پزشک براساس شرایط و دلیل انجام سونوگرفی زمان خاصی از دوره قاعدگی را برای این کار تعیین کند. بهعنوان مثال اگر دلیل انجام سونو گرافی واژینال تشخیص علت خونریزی غیرعادی رحم باشد بهتر است سونوگرافی داخلی بعد از پایان چرخه پریود انجام شود. دلیل این کار نازکشدن پوشش داخلی رحم بعد از قاعدگی است و بعد از قاعدگی مشکلات داخل رحم بهتر قابل مشاهده هستند.
درصورتیکه سونوگرافی داخلی برای مشکلاتی مانند درد لگن، توده لگنی، فیبروم، پریودهای نامنظم یا کیست تخمدان تجویز شود میتوان آن را در هر زمان از چرخه قاعدگی انجام داد. موارد مربوط به ناباروری از دیگر کاربردهای سونوگرافی داخلی یا واژینال است که در اواسط چرخه قاعدگی انجام میشود.
2. در زمان بارداری
انجام سونوگرافیواژینال در زمان بارداری هم برای اهداف مشخصی تجویز میشود. بهترین زمان سونوگرافی داخلی در زمان بارداری در سه ماهه اول است؛ زیرا دقت این نوع سونوگرافی در سه ماهه اول بیشتر از سونوگرافی معمولی است. علاوه بر این، درصورتی که فرد در دوره بارداری مشکلاتی مانند خونریزی یا درد داشته باشد سونوگرافی داخلی برایش تجویز میشود.
آمادگی های قبل از انجام سونوگرافی داخلی
همانطور که در قسمتهای قبل درباره کاربردهای سونوگرافی داخلی یا واژینال گفته شد این نوع تشخیص بسیار مهم است و میتواند برای ارزیابی و تشخیص بسیاری از مشکلات زنان تجویز شود. ممکن است این سؤال پیش آید که آیا قبل از انجام سونو گرافی واژینال اقدامات و آمادگیهای خاصی برای انجام نیاز است یا خیر.
در پاسخ به این سؤال باید گفت که اقدام خاصی نیاز نیست؛ ولی ممکن است پزشک براساس دلیل انجام سونوگرافی از شما بخواهد که با مثانه پر یا خالی این فرایند انجام شود. بهتر است بیمار برای انجام سونوگرافی داخلی یک لباس راحت دوتکه بپوشد. همچنین اگر پزشک بهترین زمان سونوگرافی داخلی را دوره قاعدگی تعیین کرده و بیمار از پد بهداشتی یا تامپون استفاده میکند باید قبل از انجام روند آنها را خارج کند.
مدت زمان انجام فرایند سونوگرافیواژینال براساس پیچیدگیهای معاینه، اطلاعاتی که پزشک باید به آنها برسد و کاربردهای سونوگرافی داخلی یا واژینال متفاوت بوده و میتواند 5 تا 15 دقیقه و دربرخی موارد بیشتر از این زمان طول بکشد. خانمهایی که برای اولین بار میخواهند تحت سونوگرافی داخلی قرار گیرند ممکن است حس ناخوشایندی نسبت به آن داشته و تصور کنند که انجام سونوگرافی درد دارد.
بههیچوجه اینطور نیست و انجام سونوگرافی داخلی کاملاً بدون درد است؛ زیرا مبدل یا میلهای که وارد واژن میشود به صورتی طراحی شده است که هیچ دردی ایجاد نمیکند. علاوه بر این پزشک پروب را به ژل مخصوص آغشته میکند تا بهراحتی وارد واژن شده و تمام اندامهای داخلی واژن مورد معاینه قرار گیرد.
عملکرد سونو گرافی واژینال چگونه است؟
وقتی بر اساس هرکدام از موارد کاربردهای سونوگرافی داخلی یا واژینال، پزشک انجام آن را تشخیص داد بهترین زمان سونوگرافی داخلی را نیز تعیین خواهد کرد. در روز انجام سونو گرافی واژینال بیمار باید لباس راحت پوشیده و روی تخت معاینه به پشت دراز بکشد.
پاها باید در محل مخصوص تخت معاینه قرار گیرند. پروب همان دستگاهی است که پزشک ازطریق آن اندامهای داخلی واژن را معاینه میکند. پروب واژینال مانند یک میله است که باید حدود 8-5 سانتیمتر آن وارد واژن شود. پزشک پروب را به یک ژل مخصوص روانکننده آغشته میکند تا روند ورود آن به داخل کانال واژن تسهیل شود.
بعد از اینکه پروب وارد بدن بیمار شد امواج فراصوت با بخشها و بافتهای داخلی واژن و لگن برخورد کرده و منعکس میشوند. اثر انعکاس امواج به مانیتوری که به دستگاه متصل است منتقل شده و در آن پردازش میشود. با پردازش امواج نتیجه سونوگرافی فوراً بعد از انجام آماده شده و پزشک با بررسی پاسخ سونوگرافی اقدامات لازم را تجویز میکند.
مزایای سونوگرافی داخلی
دقت بالا و توانایی بالا در تشخمیص مشکلات احتمالی زنان از مهمترین ویژگیها و مزایای انجام سونو گرافی واژینال است. البته توجه داشته بایشد که این روش بههیچوجه برای دختران مجردی که ازدواج نکردهاند تجویز نمیشود و بهجای آن از سونوگرافی معمولی (شکمی) استفاده میشود. برخلاف سونوگرافی معمولی، در سونوگرافی ترنس واژینال نیازی به پربودن مثانه نیست و میتوان با مثانه خالی یا نیمهپر هم آن را انجام داد.
نکته مهم دیگر توجه به بهترین زمان سونوگرافی داخلی است که توسط پزشک تعیین میشود. کاربردهای سونوگرافی داخلی یا واژینال به اندازهای است که موجب شده است این روش تشخیصی بهترین و دقیقترین روش در حال حاضر باشد. درباره معایب یا عوارض ناشی از انجام سونوگرافی داخلی هیچ مورد جدی گزارش نشده است و یک روش بیخطر برای خانمهای باردار و غیرباردار است. تنها موردی که ممکن است وجود داشته باشد درد خفیف در برخی افراد در هنگام ورود پروب به داخل کانال واژینال است. در سونوگرافیواژینال از اشعه یا تابش استفاده نمیشود. به همین دلیل برای مادر یا جنین و افراد عادی هیچ مشکلی پدید نمیآورد.
جمعبندی
سونو گرافی واژینال که با نامهای سونوگرافی داخلی و سونوگرافی ترنس واژینال هم شناخته میشود دقیقترین روش تشخیص مشکلات اندامهای داخلی زنان است. سونوگرافی داخلی روشی دقیق برای بررسی دقیق اندامهای تناسلی خانمها مانند رحم، تخمدانها و بافتهای اطراف آن است.
علاوه بر این، برای تشخیص بارداری، تست کردن سلامت جنین و ضربان قلب از آن برای خانمهای باردار نیز استفاده میشود. تشخیص سرطان دستگاه تناسلی، تشخیص بارداری و بارداری خارج از رحم، تشخیص وجود کیست و فیبروم، احتمال سقط جنین و تشخیص مشکلات قاعدگی از جمله کاربردهای سونوگرافی داخلی یا واژینال است.
بهترین زمان سونوگرافی داخلی به وضعیت بیمار بستگی دارد و پزشک متخصص آن را تعیین میکند. برای خانمهای باردار بهترین زمان سه ماهه اول بارداری و برای افراد دیگر ممکن است در چرخه قاعدگی یا بعد از پایان چرخه باشد. این مورد بیشتر به نظر پزشک بستگی دارد که براساس مشکل بیمار تصمیمگیری میکند.
خانم دکتر باورساد کریمی متخصص زنان، زایمان و فوق تخصص ناباروری و آی وی اف با سالها تجربه و درمانهای موفق یکی از چهرههای پزشکی توانمندی است که در رفع بسیاری از مشکلات زنان تجربه و تبحر بالایی دارند. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت نوبت میتوانید به بخش تماس با دکتر مراجعه کنید.
