انتخاب روش زایمان یکی از دغدغههای اصلی مادران بارداری است که از روزهای اول حاملگی به آن فکر میکنند. در بین آمار زایمان طبیعی و سزارین در ایران، شاهد رشد چهار برابری روش سزارین را در دهههای اخیر هستیم. این میتواند ناشی از عدم آگاهی مادر از تاثیر زایمان طبیعی بر سلامت نوزاد باشد؛ بنابراین در صورتی که در خصوص فرق زایمان طبیعی و سزارین اطلاعات کاملی داشته باشید، میتوانید آگاهانهتر تصمیم بگیرید.
هر چند که تصمیمگیری در مورد نحوه زایمان به عوامل مختلفی بستگی دارد که پزشک متخصص زنان و زایمان میتواند شما را بهتر راهنمایی کند. برای آشنایی بیشتر با مزایای زایمان سزارین برای نوزاد و مادر و تفاوت زایمان طبیعی و سزارین تا انتهای این مقاله از باورساد همراه ما باشید.
فرق زایمان طبیعی و سزارین در چیست؟
اصلیترین فرق زایمان طبیعی و سزارین در نحوه بهدنیاآوردن فرزند و تأثیر زایمان طبیعی بر سلامت نوزاد است. همانطور که میدانید در زایمان طبیعی، نوزاد از طریق ناحیه واژینال مادر به دنیا میآید؛ اما برای عمل جراحی سزارین، مادر بیهوش میشود. از طرفی باید گفت که مهمترین نکته در تفاوت زایمان طبیعی و سزارین این است که هر ۲ روش باهدف حفظ سلامت جنین و مادر انجام میشوند. از همین رو ممکن است بهدنیاآوردن فرزند با روش زایمان طبیعی یا سزارین برای برخی زنان خوب و برای عدهای دیگر خطرناک باشد. برای آشنایی با تفاوتهای این دو روش زایمان لازم است که ابتدا با هر یک از این دو روش آشنا شوید.
1. زایمان طبیعی
باوجود تاثیر زایمان طبیعی بر سلامت نوزاد میتوان گفت این روش در صورتی مورد استفاده قرار میگیرد که نوزاد جثه مناسبی داشته باشد و لگن مادر اجازه زایمان طبیعی را بدهد. در واقع روش طبیعی اولین گزینه پیشنهادی دکتر زنان خواهد بود. زایمان طبیعی بدون بیهوشی انجام میشود و نوزاد با عبور از مجرای واژینال مادر به دنیا میآید. لازم به ذکر است که فرآیند زایمان طبیعی با چرخیدن سر نوزاد به سمت پایین، انقباضات رحمی و بزرگشدن اندازه دهانه رحم آغاز میشود. در این وضعیت ماما به کمک متخصص زنان به فرآیند تولد طبیعی نوزاد کمک میکنند. مهمترین مزایای این روش عبارتاند از:
- دوره نقاهت کوتاهتری دارد.
- مادر حجم خون کمتری از دست میدهد.
- مادر با عوارض بیهوشی مواجه نمیشود.
- مادر بلافاصله بعد از تولد نوزاد، میتواند او را در آغوش بگیرد.
- مادر راحتتر میتواند به نوزاد خود شیر بدهد.
- تغذیه نوزاد با شیر مادر بلافاصله پس از تولد مهمترین مزایا و فرق زایمان طبیعی و سزارین است.
- رشد جنین به شکل طبیعی تکمیل شده است.
- در طول فرآیند زایمان طبیعی مایعات درون ریه نوزاد خارج میشود.
- سیستم ایمنی بدن نوزاد در طول زایمان طبیعی قویتر میشود.
2. تاثیر زایمان طبیعی بر سلامت نوزاد؛ زایمان سزارین
همانطور که اشاره شد باوجود تاثیر زایمان طبیعی بر سلامت نوزاد در برخی موارد ممکن است امکان استفاده از روش طبیعی وجود نداشته باشد. در این موارد باید از مزایای زایمان سزارین برای نوزاد و مادر بهره برد. بررسی فرق زایمان طبیعی و سزارین باید عمل جراحی سزارین را نوعی برش شکم و رحم برای بهدنیاآمدن نوزاد دانست. در طول فرآیند زایمان سزارین، مادر را به طور کامل بیهوش یا از ناحیه کمر بیحس میکنند تا دردی احساس نکند. زایمان سزارین معمولاً در موارد زیر توصیه میشود:
- بیماری دیابت
- فشارخون بارداری
- بارداری چندقلو
- بروز مشکل در روند زایمان طبیعی
در اغلب موارد برش ایجادشده روی شکم مادر به شکل عمودی یا افقی است که در حالت عمودی برش از ناحیه ناف تا خط رویش موی شرمگاهی ایجاد میشود و در حالت افقی، سراسر ناحیه خط رویش موی شرمگاهی را برش میزنند. مهمترین مزایای زایمان سزارین برای نوزاد و مادر عبارتاند از:
- بهترین روش زایمان برای زمانی که جان مادر و نوزاد در خطر است.
- بهترین روش زایمان برای مادرانی است که به بیماری قلبی یا فشارخون بالا مبتلا هستند.
- از احتمال پارگی پرینه جلوگیری میکند.
- تاریخ تولد نوزاد از قبل مشخص و قابلبرنامهریزی است.
- فرآیند زایمان سزارین کاملاً بدون درد است.
- احتمال آسیب و ضربه به جنین وجود ندارد.
- در شرایط خطرناک مانند پیچیدن بندناف دور گردن نوزاد میتوان بدون ریسک نوزاد را به دنیا آورد.
- روش سزارین برای نوزادانی با جثه درشت بهترین گزینه است.
- احتمال انتقال بیماریهای عفونی مانند تبخال تناسلی یا ویروس HIV به نوزاد کاهش مییابد.
رایج ترین تفاوت زایمان طبیعی و سزارین
همانطور که بیان شد باوجود تاثیر زایمان طبیعی بر سلامت نوزاد در برخی موارد برای حفظ جان مادر یا نوزاد لازم است که از مزایای زایمان سزارین برای نوزاد و مادر استفاده شود. در مقایسه زایمان طبیعی و سزارین، تفاوتهای زیادی وجود دارد که میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- میزان درد: زایمان طبیعی معمولاً دردناکتر است؛ اما در سزارین مادر تحت بیهوشی یا بیحسی است.
- زمان زایمان: زایمان طبیعی معمولاً زمانبر است و میتواند ساعتها طول بکشد؛ درحالیکه سزارین زمان دقیقی دارد.
- دوره نقاهت: مادرانی که زایمان طبیعی دارند دوره نقاهت کوتاهتری دارند؛ درحالیکه در سزارین نیاز به بستری طولانیتر و مراقبتهای ویژه است.
- هزینه: یکی از عوامل تأثیرگذار در انتخاب روش زایمان، هزینه آن است. تفاوت هزینهزایمان طبیعی و سزارین معمولاً به هزینههای جراحی، بستری و مراقبتهای بعد از عمل مربوط میشود. زایمان طبیعی به دلیل عدم نیاز به جراحی و مدت کوتاهتر بستری در بیمارستان معمولاً کمهزینهتر است.
تاثیر زایمان طبیعی بر سلامت نوزاد؛ عوارض زایمان طبیعی و سزارین
باوجود مزایای زایمان سزارین برای نوزاد و مادر و مزایای زایمان طبیعی هر یک از این دو روش عوارضی نیز به همراه دارند که عوارض هر دو روش زایمان میتواند متفاوت باشد. در زایمان طبیعی ممکن است مادر با پارگی پرینه، نیاز به برش اپیزیوتومی داشته باشد یا با مشکلات لگنی مواجه شود. در روش سزارین نیز خطراتی مانند عفونت در محل برش، آسیب به اندامهای داخلی، خونریزی و لختهشدن خون ممکن است رخ دهد؛ بنابراین باید گفت که هر روش عوارض خاص خود را دارد که باید با مشورت پزشک انتخاب شود.
زایمان طبیعی و سزارین؛ کدام روش برای سلامت مادر و نوزاد بهتر است؟
در بررسی تفاوت زایمان طبیعی با سزارین میتوان گفت که تاثیر زایمان طبیعی بر سلامت نوزاد و مادر بهتر است. این روش بهویژه زمانی که مادر و نوزاد در وضعیت مناسبی باشند مناسبترین گزینه است. زایمان طبیعی به دلیل دوره نقاهت کوتاهتر و کاهش خطرات ناشی از جراحی، برای مادر گزینهای مناسبتر است. علاوه بر این، زایمان طبیعی به نوزاد کمک میکند تا سیستم ایمنی خود را تقویت کرده و مایعات اضافی از ریههایش خارج شود.
در شرایط خاص پزشکی مانند خطر برای سلامت مادر یا نوزاد روش سزارین میتواند گزینهای ایمن و ضروری باشد؛ بنابراین میتوان گفت که انتخاب روش زایمان باید باتوجهبه شرایط فردی و مشورت با پزشک انجام شود.
جمعبندی
باوجود تاثیر زایمان طبیعی بر سلامت نوزاد و مادر هر دو روش ویژگیها و چالشهای خاص خود را دارند. زایمان طبیعی با درد شدید همراه است و گاهی نیاز به ترمیم واژن دارد؛ درحالیکه سزارین با بیهوشی یا بیحسی بدون درد انجام میشود؛ ولی پس از عمل دوره نقاهت بیشتری دارد. همچنین زایمان طبیعی به دلیل روند طبیعی خروج نوزاد، خطر مشکلات تنفسی را کاهش میدهد و ایمنی نوزاد را تقویت میکند؛ اما در روش سزارین بهخصوص اگر زودتر از موعد و در هفته 36 بارداری انجام شود احتمال مشکلات تنفسی بیشتر است.
بهطورکلی انتخاب روش زایمان به وضعیت جسمی شما و توصیه پزشک بستگی دارد؛ بنابراین، بهتر است در این مورد با یک متخصص زنان و زایمان یا ماما مشورت کنید تا بتوانید از مزایای زایمان سزارین برای نوزاد و مادر و مزایای روش طبیعی بهرهمند شوید. برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص تفاوت زایمان طبیعی و سزارین و انتخاب بهترین روش میتوانید از طریق تماس با دکتر از مشاورههای کارشناسان ما در مجموعه پزشکی دکتر مینو باورساد بهرهمند شوید.
